NAAR HET LEVEN (expr.)

AD VIVUM (lat.) · AFTER THE LIFE (eng.) · AU VIF (fra.) · D'APRÈS LA VIE (fra.) · NACH DEM LEBEN (deu.)
TERM USED AS TRANSLATIONS IN QUOTATION
D'APRÈS LE NATUREL (fra.)
TERM USED IN EARLY TRANSLATIONS
/ · AFTER THE LIFE (eng.) · EX VERO (lat.) · LIFE (eng.) · NACH DEM LEBEN (deu.) · NATURE (eng.)
SWAN, Claudia, « Ad vivum, naer het leven, from the life: defining a Mode of Representation », Word & Image, 11/4, 1995, p. 353-372.

FILTERS

LINKED QUOTATIONS

9 sources
37 quotations

Quotation

Eumarus ghewende hem alles te doen nae t’leven.

[d'après NOLDUS 2008, p. 5-7:] Eumarus avait l’habitude de tout faire d’après la vie.

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Clesides, nae t’leven, oock by onthoudt :

[D'après NOLDUS 2008, p. 5-7:] Clésidès travaillait d’après la vie, et aussi d’après ses souvenirs.

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

13 Als ghy de handt hebt wacker sonder swaerheyt
Nu ghemaeckt, door oeffeninghe gheduldich, {Dat men veel na t’leven doen moet. In het leven is een seker soete simpel doenlijcheyt.}
En d’ooghen aenvanghen te hebben claerheyt,
Gaet van de vercieringhe totter waerheyt,
Dat is, tot het leven ons meest ghehuldich,
In welck een doenlijcke soetheyt eenvuldich
Oprecht is blijckend’ in’t stilstaen en rueren,
Dat zy u Leydsterr’, om tschip nae te stueren

[D'après NOLDUS 2008, p. 38:] 13 Quand vous vous serez fait la main, sans trop peiner, mais en vous exerçant patiemment, et que vos yeux commencent à y voir clair passez de l’imagination à la réalité, c’est-à-dire à la vie qui nous est propice. En elle, une douceur facile et simple {Qu’il faut beaucoup travailler d’après la vie ; dans la vie, il y a une certaine facilité agréable.} se manifeste dans le repos comme dans le mouvement. Qu’elle soit votre Étoile qui vous guide le navire.

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

21 Cryons maecktmen van verscheyden colueren, {Cryons hoemense maect.}
Die men wrijft met Lijm die half is verdorven,
Waer mede de ghedaenten der Natueren {Cryons zijn nut, om nae t’leven de verwen waer te nemen.}
Men nae bootsen can, jae alle figueren
Verwe gheven, t’zy jeuchdich, oft verstorven :
Hier mede can eere worden verworven,
Want is Teycken-const van Schilderen Vader,
Gheen dingh malcander can ghelijcken nader.

[D'après NOLDUS 2008, p.40-41:] 21 On fait des pastels de différentes couleurs {Comment on fait des pastels.} qu’on mélange à une Colle à moitié putréfiée. Avec cela, on peut imiter les formes de la Nature ; {Les pastels sont utiles pour rendre les couleurs d’après la vie.} Oui, donner aussi à toutes les figures des couleurs vives tout aussi bien que pâles. Ainsi l’on peut s’attirer des louanges car si l’Art du Dessin est le Père de la Peinture il n’y a pas deux choses qui se ressemblent plus.

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

37 Al soudemen soecken op veel manieren,
nae t’leven, oft handelingh aenghename,
Ghestadelijck op grondighe papieren,
Met sap al wasschende bladers te swieren,
Hopend’ ofmer al metter tijdt toe quame :
Doch, ten schijnt niet alst bemuysde lichame
Leersaem Const : want bladen, hayr, locht, en laken,
Dat is al gheest, en den gheest leert het maken. {Bladen, hayr, locht, en laken, quaet te leeren, wesende een gheestich dinghen.}

[D'après NOLDUS 2008, p. 134-135:] 37 Même s’il faut chercher, de maintes manières, - d’après la vie ou d’après des modèles agréables -, à jeter – au lavis – des feuillages sur des papiers teintés, en espérant s’accomplir avec le temps, cela ne paraît pas être, au contraire des corps musclés, un Art qu’on peut apprendre. Car feuilles, cheveux, ciels et drapés relèvent de l’esprit, et seul l’esprit peut nous y guider. {Les feuilles, cheveux et drapés sont difficiles à apprendre parce que ce sont des choses de l’esprit.}

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

36 Wat helpet, of ick u altijt nae steenen
Oft coper wou wijsen te conterfeyten,
Den const-rijcken Bassaen, die den alleenen {’T Beest schilderen van Bassano tot Exempel gepresen.}
Voorgangh heeft in Beesten, en wien dat gheenen
Hier in beneven is in digniteyten,
Zijn ghelockte Schapen, en ruyghe Geyten,
Voghels, Visschen, Fruyten, materialen,
Deed’ hy nae t’leven, want hier ist te halen.

[D'après NOLDUS 2008, p. 148:] 36. À quoi vous servirais-je, si je vous recommandais toujours de copier des statues ou des gravures ? Bassan, ce grand artiste, seul maître absolu de la Peinture animalière, {Il est recommandé de prendre les peintures animalières du Bassan pour Exemple.} et que personne n’égale en valeur artistique, peignait ses Moutons toisonnés, ses Chèvres hirsutes, ses Oiseaux, Poissons, Fruits et métaux d’après la vie, car c’est là où l’on trouve le vrai.

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

47 Wie can u hongherich begheeren spijsen,
O Ieught, en hier alle Dieren afmalen,
Niet alleen Leeuwen : maer om verafgrijsen,
Monsters en Draken, niet beters dan wijsen
V totter Natuer, om niet te verdwalen,
Waer ghy eenich patroon meught achterhalen,
Merckt hoe elck light, loopt, stapt, oft wandelt,
maer maeckt dat alles zy aerdich ghehandelt. {Datter niet beter en is, als alle dinghen nae t’leven te schilderen, merckende op alle actien, en bysonder aerdich te handelen.}

[D'après NOLDUS 2008, p. 151:] 47 Qui pourrait assouvir votre faim et votre envie ô Jeunes ? et dépeindre ici tous les Animaux, non seulement les Lions, mais aussi les horribles Monstres et Dragons ? Il n’y a rien de mieux pour éviter des erreurs que de vous renvoyer à la Nature. Vous y trouverez un modèle pour toutes choses ; observez comment chaque être se couche, court, marche ou se tourne, et traitez tout selon sa nature. {Qu’il n’y a rien de meilleur que de tout peindre d’après la vie, en étant attentif à tous les mouvements, et au traitement spécifique de chaque sujet.}

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

8 Ick ontrade niet datmen hem veel wende
Te leeren maken al verscheyden aerden
Van Lakens nae ’t leven waer in gheen ende
Was met Lucas, soo yemandt die hem kende
Wel heeft betuyght van desen wijt vermaerden
Doch is Laken meer als loof, hayr, oft baerden, {Laken geestiger, als loof oft hayr.}
Een gheestich soecken, jae versierich vinden,
Met een aerdich varten, schorten en binden.

[D'après NOLDUS 2008, p. 155:] 8 Je ne déconseille pas une grande application dans l’apprentissage de la peinture de différents Tissus d’après la vie : aux yeux de Lucas, c’était sans fin, {Différentes sortes de Tissus d’après la vie. Le Drapé relève davantage de l’Esprit que le feuillage ou les cheveux.} selon le témoignage d’un proche qui avait bien connu cet artiste très célèbre. Cependant, le Drapé est, plus que le feuillage, les cheveux ou les barbes, une quête de l’esprit, et une invention de l’imagination, parce qu’il faut l’arranger, le ramasser, le relever, et l’attacher.{Manipuler et attacher les Tissus.}

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

[...] 't en waer saeck dat die ghene noch verder gingen de welcke dese wonderen der Nature niet alleen nae de maete des menschelicken vernufts beschouwen, maer oock de ghelijckenisse der selvigher wonderen nae 't leven wonderbaerlick af-maelen.

[Suggested translation, Marije Osnabrugge:] …it is necessity that those go even further, who observe these wonders of Nature not only to the extent of human ingenuity, but also wonderfully reproduce the similitude after life of the same wonders.

term translated by / in JUNIUS, Franciscus, De pictura veterum libri tres, Amsterdam, Joannes Blaeu, 1637., p. 2

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Beneffens dese voornoemde Imitatie der naturelicker lichaemen door welcke de Konstenaers aengeleyd worden om allerley sienelicke dingen nae 't leven uyt te drucken, so staet ons alhier noch een andere soorte van Imitatie aen te mercken, door welcke den Konstenaer sich verstoutet oock soodaenighe dinghen af te beelden die van 's menschen ghesicht verde sijn afgescheyden. Ende al hoewel de voornaemste kracht van dese imitatie in de fantasije bestaet, soo is het nochtans dat wy d'eerste beginselen deser imaginatie onsen ooghen moeten danck weten; want d'inwendighe verbeeldinghen die in onse ghedachten spelen, konnen daer in noyt ghefatsoenert worden 't en sy dat wy eerst de ghedaente der dinghen ergens in 't rouwe met onse ooghen hebben aenschouwet, of ten minsten met d'een of d'ander onser vijf sinnen hebben ghevoelt.

[Suggested translation, Marije Osnabrugge:] Besides this aforementioned Imitation of natural bodies by which the Artists are stimulated to express all sorts of visible things after life, we should here consider another type of Imitation, by which the Artists dares to also depict such things that are far removed from man's view. And although the principal power of this imitation exists in the fantasy, then we should still thank our eyes for the first beginnings of this imagination; as the internal representations that play in our thoughts can never be modeled there, unless we have first beheld the shape of things somewhere in coarse with our eyes, or at least have felt with one or another of our five senses.

Junius identifies to types or levels of imitation. The first type occupies itself with expressing the natural world directly. The second type of imitation starts by this direct observation of nature, but subsequently processes this observation in the mind, by means of fantasy.[MO]

term translated by / in JUNIUS, Franciscus, De pictura veterum libri tres, Amsterdam, Joannes Blaeu, 1637., p. 8-9
term translated by AFTER THE LIFE in JUNIUS, Franciscus, The Painting of the Ancients, in Three Bookes : declaring by Historicall Observations and Examples, the Beginning, Progresse, and Consummation of that most Noble Art. And how those Ancient Artificers attained to their still so much admired Excellencie. Written first in latine by Franciscus Junius, F. F. And now by him englished, with some Additions and Alterations, trad. par JUNIUS, Franciscus, London, Richard Hodgkinsonne, 1638., p. 17-18

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

't Gaet vast en seker dat d'alderbeste Meesters die hare Konst in Koper, Yvoor, Marmer, ofte oock in verscheydene verwen oeffenen, uyt de naturelicke dinghen selver eenigh grondt-leeringhen trecken om haere imitatie nae 't voorschrift der selvigher te richten, om niet alleen den gantschen omtreck der voorghestelder lichaemen recht wel te treffen, maer oock om 't licht ende de schaduwe, de verhooginghen ende de verdiepingen nae 't leven uyt te drucken.

[Suggested translation, Marije Osnabrugge:] It is certain that the very best Masters who practice their Art in Copper, Ivory, Marble, or also in different paints, extract some precepts from the natural things themselves to direct their imitation after the precepts of this, to not only strike the entire contour of the depicted bodies well, but also to express the light and shadow, the highlights and depths after life.

This section is not present in the first Latin edition of 1637, but is included in the 1694 editions. [MO]

term translated by / in JUNIUS, Franciscus, The Painting of the Ancients, in Three Bookes : declaring by Historicall Observations and Examples, the Beginning, Progresse, and Consummation of that most Noble Art. And how those Ancient Artificers attained to their still so much admired Excellencie. Written first in latine by Franciscus Junius, F. F. And now by him englished, with some Additions and Alterations, trad. par JUNIUS, Franciscus, London, Richard Hodgkinsonne, 1638., p. 67

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Doch hier moeten wy eerst een onderscheyd maecken tussen de Dispositie die uyt d’Inventie plaght te vloeyen, en d’andere Dispositie die ’t werck is van een nauluysterende Proportie. Dese eerste Dispositie ofte Ordinantie, die haeren oorsprongh uyt d’Inventie selver treckt, en is anders niet dan een levendighe afbeeldinghe van de naturelicke orden diemen in ’t vervolgh der voorvallender Inventie plaght te speuren: Oversulcks behoeftmen hier niet te verwachten, dat dese Ordinantie yet nieus soude voord-brenghen; want haer anders niet te doen staet, dan datse ’t gunt alreede ghevonden is soo bequaemelick aen een soecke te hechten, dat het d’eenvoudigheyd der naturelicker gheschiedenisse door een effene ende eenpaerighe vloeyenheyd nae ’t leven uytdrucke. Ghelijck dit een gheweldigh punt is, soo vereyst het een sonderlinghe sorgvuldigheyd: Want indien het d’oude Meesters moghelick hadde gheweest een sekere Ordinantie te beraemen die tot allerley voorvallende ghelegenheden toeghepast konde worden, veele souden seer uytnemende in ’t by eenvoeghen haerer figuren gheweest sijn,…

[Suggested translation, Marije Osnabrugge:] Yet here we should first make the distinction between the Disposition that tends to spring forth from the Invention, and the other Disposition that is the work of a careful Proportion. This first Disposition or Ordinance, which has its origin in the Invention itself, is nothing else but a lively depiction of the natural order that one tends to recognize in the sequence of the occurring Invention: As such one should not expect here, that this Ordinance would bring forth something new; because it has nothing else to do, than that it attempts to competently bring together that which has already been found, that it expresses the simplicity of the natural history after life by means of an even and singular fluency. As this is a great point, as such it demands an extraordinary carefulness: Because if it had been possible for the old Masters to come up with a certain Ordinance that could be applied to all sorts of occurring situations, many would have been very excellent in grouping their figures,…

Junius distinguishes between two types of composition, although he calls them both disposition (dispositie) and ordinance (ordonnantie) interchangeably. The first type is connected to the artistic invention (inventie) and basically expresses that which is already seen in nature. It requires that the artist works with care (zorgvuldigheid) after life (naar het leven). The other type, on which Junius does not elaborate here, is related to proportion (proportie), thus suggesting the necessity of the artist’s knowledge of proportion. This paragraph is very different in the Latin edition, the explanation of the distinction between the different terms does not occur in the Latin edition and only partially in the English edition. The part after 'Oversulcks behoeft men...' is not included in the English edition. [MO]

term translated by / in JUNIUS, Franciscus, The Painting of the Ancients, in Three Bookes : declaring by Historicall Observations and Examples, the Beginning, Progresse, and Consummation of that most Noble Art. And how those Ancient Artificers attained to their still so much admired Excellencie. Written first in latine by Franciscus Junius, F. F. And now by him englished, with some Additions and Alterations, trad. par JUNIUS, Franciscus, London, Richard Hodgkinsonne, 1638., p. 309

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Wy vinden schier over al in de wijdloopigheyt van de Historische materien eenen eersten, tweeden, derden sin, onstaende uyt het menighvuldigh bedrijf ’t welck daer in vertoont wordt, ghelijck het oversulcks niet ghenoegh en is, dat wy de veelvoudighe gheleghenheydt van een overvloedigh argument in een schijnschickelicke orden soecken te betrecken, het en sy saecke dese orden het bysondere vervolgh het welck in d’omstandigheden der gheschiedenisse selver te vinden is nae het leven voorstelle; soo behooren wy noch voorder ons uyterste beste daer toe aen te wenden, dat alle de bysondere ghedeelten der voorvallender materie met sulcken behendighen enden onuytvindelicken te saemen knoopinghe aen een ghehecht wierden, datse nu niet meer verscheydene ghedeelten, maer een gheheel ende volkomen lichaem schenen te sijn.

[Suggested translation, Marije Osnabrugge:] In the diversity of the Historical matters we find a first, second, third meaning almost everywhere, coming from the manifold action which is shown in it, yet as such it is not enough that we attempt to involve the manifold circumstances of an abundant subject in an apparent order, unless this order depicts the specific sequence that can be found in the circumstances of the history itself after life; as such we should make an even greater effort to put all the separate parts of the occurring matter together with such an able and unfathomable connection, that they no longer appear to be separate parts, but a whole and perfect body.

term translated by / in JUNIUS, Franciscus, De pictura veterum libri tres, Amsterdam, Joannes Blaeu, 1637., p. 192

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Die ghene dan de welcke haere ooghen door de daghelicksche oeffeningh van een ghestaedighe opmerckinghe tot dese onmoeyelicke vaerdigheyd van een onwedersprekelick oordeel ghebraght hebben, plagten de meeste kracht haerer Konst-kennisse daer in voornaemelick te bewijsen, datse d’originelen staends-voets van de copijen weten t’onderscheyden. d’Oorspronckelicke wercken die de treffelicke Meesters nae ’t leven selver ghemaeckt hebben, worden alhier door de naem van originele stucken te verstaen ghegeven; de copijen daer en teghen en sijn anders niet dan d’afteyckeninghen, ofte uytdrucksels, ofte afsetsels, ofte naemaelsels diemen nae ’t oorspronckelicke stuck heeft afgheteyckent en naeghemaelt. De rechtsinnighe Konst-kenners plaghten oversulcks ind’oorspronckelicke stucken de volkomene kracht van een levendige bevalligheyd te vernemen; daerse nochtans in de naemaecksels maer allen in de ghebrekelicke lammigheyd van een ontleende welstandigheyd ghewaer te worden. Daer is altijd een bevallighe lustigheyd in alle origineelen te vinden, segt Dionisius Halicarnassensis {In Dimarcho.}, de ghecopieerde stucken daer en teghen, al sijnse noch soo wel uytghedruckt, plagten uyt het een of het ander uyt te wijsen het welck al te seer bearbeydt sijnde uyt de nature niet en schijnt voord te komen. […]

[Suggested translation, Marije Osnabrugge:] Those who have developed their eyes to this tireless ability of an incontradictable judgement through the daily practice of a steady observation, tend to demonstrate the most power of their knowledge of art by knowing to immediately distinguish the originals from the copies. The original works that the competent Masters have made after life itself, are understood here wit the term of original pieces; the copies on the other hand are nothing else than the drawings after it, or the offprints, or casts, or paintings after it that one has drawn or painted after the original piece. The frank Art-connoisseurs tend to perceive the complete power of a lively gracefulness in the original pieces; while they only become aware of the defective wretchedness of a flawed lifelessness in the fakes. There is always a graceful pleasure to be found in all the originals, says Dionisius Halicarnessensis {…}, the copied pieces on the other hand, as competently expressed as they may be, tend to show by one element or another that is too cultivated, to not be originating from nature. […]

term translated by / in JUNIUS, Franciscus, De pictura veterum libri tres, Amsterdam, Joannes Blaeu, 1637., p. 217

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai
PEINTURE, TABLEAU, IMAGE → statut de l'oeuvre : copie, original...

Quotation

Even alsoo plaght het oock met de Copijen van d’allervolmaeckste Schilderijen toe te gaen; met sietse daghelicks van de nettigheyd haerer originelen afwijcken; Want ghelijck het swaer valt een waere ghelijckenisse nae het leven te treffen, seght den selvighen Plinius in een andere plaets {Lib. V. Epist.28.}, soo is het nabootseren van ’t naeghebootseerde noch veel moeyelicker.

[Suggested translation, Marije Osnabrugge:] The fate of the copies of the most perfect Paintings tend to be similar; one sees them daily diverging from the neatness of their originals; Because as it is difficult to make a true similitude after life, says the same Plinius in another location {…}, as such the imitation of the imitated is even harder

Somewhat contradicting earlier statements in this chapter, Junius states that is more difficult to produce a good copy (kopie), as it is hard to imitate (nabootsen) the imitation. Copies necessary lack the neatness (netheid) of the originals (origineel) that are painted after natuur (naar het leven). [MO]

term translated by EX VERO in JUNIUS, Franciscus, De pictura veterum libri tres, Amsterdam, Joannes Blaeu, 1637., p. 218
term translated by AFTER THE LIFE in JUNIUS, Franciscus, The Painting of the Ancients, in Three Bookes : declaring by Historicall Observations and Examples, the Beginning, Progresse, and Consummation of that most Noble Art. And how those Ancient Artificers attained to their still so much admired Excellencie. Written first in latine by Franciscus Junius, F. F. And now by him englished, with some Additions and Alterations, trad. par JUNIUS, Franciscus, London, Richard Hodgkinsonne, 1638., p. 349

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Outre certains récents excès commis en France du côté de la question du naer het leven, et notamment de Rembrandt, là où il aurait parfois suffit d’y voir un simple critère commercial, labellisant l’originalité d’un tableau, l’idée d’opposition entre art et nature demeure problématique, le terme de naturalisme étant en outre impropre pour qualifier une certaine tendance de l’art de l’époque. Or s’il est un aspect qui se détache devant tout autre à la lecture du texte d’Angel, c’est bien la question du modèle naturel qui intervient à de nombreuses reprises, tout au long du texte.

Quotation

Laet ons […] verkiesen daer de meeste Lof door te bekomen is, soeckende de Natuyre die so overvloeyende in veranderlickheyt is, dat, wie de selve eygentlick na volght, noyt besloten en sal konnen werden, wie het ghemaeckt heeft; of ten waer dat yemandt het leven soo na-quam, dat men moste besluyten om dat het selve soo eyghentlick, en niet min veranderlick was, van soo een Meester ghedaen te zijn, om datmen noyt te voren van sulcke na-by-kominghe nae 'tleven gehoort en had' dan van hem; soo dat sulcx niet en wierdt besloten uyt sijn handelinghe, maer uyt de ongewoone over-een-kominge die het met het leven heeft.

[proposition de traduction, Léonard Pouy:] […] Choisissons donc le plus louable en suivant la nature, si abondante dans sa diversité que si quelqu’un l’imite de manière vraie, il sera impossible de déterminer l’auteur de l’œuvre. À moins que quelqu’un n’imite la vie d’une façon si naturelle et non moins variée, qu’on puisse en déduire que l’œuvre a dû être faite par un tel maître, car jamais auparavant on avait entendu parler de quelqu’un s’approchant autant du vif. Cela serait alors déduit non de sa manière de faire mais de sa ressemblance inédite avec la vie.

Conceptual field(s)

MANIÈRE ET STYLE → le faire et la main
CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

(…) staet alleen vande Conijnen te Noteeren, datter meer verscheyden van coleuren gevonden worden, als vande Hasen; Namentlijck witte, swarte, vaele, rosse, doch meest graeuwe; ontrent welcke in ’t Coloreeren niet anders als het toepassen en verkiesen vande Verwen waer te nemen is, gelijck deselve in andere Dieren die alreede beschreven zijn, gevonden werden: want die dus verre zijn ghekomen, sullen de overighe na het leven en aenleydingh van hunnen Geest, weten na te volghen.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] [...] about the Rabbits we only have to remark, that more different colours can be found, than with the Hares; Namely white, black, pale, reddish, yet most grayish; regarding which nothing else but applying and choosing the colours is to be observed for the Colouring, like it can be found in other Animals that have already been described: because those who have come this far, will be able to imitate the other [ndr: animals] after the life and the occasion of their Mind.

The phrasing is more succinct in the English translation. [MO]

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Voorts de andere kleynen Aert-Vruchten moeten na het leven sien te doen, want den Liefhebbenden Konstenaer die hem hier in wil oeffenen, behoort altijt genegen te wesen om het leven doorgaens met aendacht te beschouwen, ten eynde als hy het leven moet missen, sich door sijn geoeffende inbeeldingh soude konnen behelpen, want alles te beschrijven is hier onmoghelijck.
Maer eer wy dit Capittel eyndighen, soo staet eens voor al noch aen te mercken, en in sonderheyt inde Vruchten, datmen deselve niet altijt van eenerley Colorijt en moet maecken, voornamentlijck daer een selfde dingh verscheydemael in een stuck wercks vertoont, gelijck als in Freuytagien, daer den eenen Appel, Peer, Abrikoos noch Pruym, niet juyst en is als den anderen, maer altijt verschillende, d’een geelder, groender, rooder, en soo voorts als d’ander, welck een playsantie in ’t aensien is, en ’t verstant des Constenaers  te kennen geeft.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Furthermore, the other small Fruit growing in the earth [ndr: beets, carrots etc.] should attempted to be done after the life, because the Loving Artist who wants to practice himself in this, should always be inclined to generally observe the life with attention, so that – if he has to do without the life – he could help himself by means of his trained imagination, because it is impossible to describe everything here. But before we end this Chapter, we should first remark, especially for the Fruits, that one should not make them always of one Colouring, especially when the same thing is depicted several times in one piece, like in Fruit pieces, in which an Apple, Pear, Apricot nor Prune is not the same as the others, but always different, one a bit more yellow, greener, redder, and so on, than the other, which is a pleasure to behold and shows the mind of the Artist.

This section is more succinct in the English translation and the selected terms are missing. [MO]

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

En deswegen seer noodigh, soo ras men de voor-gemelde dinghen eenigermaten verstaet, datmen sich begeeft tot het Teyckenen na ’t Leven, mits onder alle natuerlijcke Schepsels sich te oeffenen, in het na-teyckenen van dat heerlijcke Schepsel, het Menschen Beeldt {Menschen Beelt het voornaemste.}, in welcke de wijse God en Schepper van alle sienlijcke en onsienlijcke dingen, alles dat inde gantsche Weerelt is, als in een kort begrijp beslooten heeft.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] And therefore it is very necessary, as soon as one somewhat understands the aforementioned things, that one moves to the Drawing after Life, besides practicing oneself with all natural Creatures, in the drawing after that delightful Creature, the Human Figure {The Human Figures is the principal thing.}, in which the wise God and Creator has contained all visible and invisible things, all that is in the whole World, as in a summary.

Goeree discerns different types of drawing and gives ample advice and commentary. Here he discusses the practice of drawing after the life. This section is somewhat different in the English translation, where the text places more emphasis on the diligence of the pupil. [MO]

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Nu komen wy tot de dingen die in het Teyckenen na ’t leven te observeren zijn. {’t Leven is overvloedigh.} ’t Is kennelijck dat het Leven, en de Natuere overvloedigh en in allen volmaeckt is, en dienvolgende soo is haer geringhste Heerlijcker om na te volgen dan des besten Meesters Hant-werck; gelijck den Ouden vermaerden Schilder Eupompus, dat eens voor een Lesse gaf aen sijne Descipulen, die nu machtigh waren, om alleen sonder hulp van Bies-bossen te swemmen; dat ons nu hier een spoor moet geven, om soo ras alsmen de maniere van andere haer Konstigen Arbeydt na te Bootsen hebben bekomen, neffens dat, tot het natuerlijck leven selfs te gaen; als zijnde het noodighste van allen. {Opweckingh en nuttigheyt van het leven te volgen.} Hier to isset dat de Leergierige Discipulen malkander gaende moeten maecken, tijdt en gelegentheydt van een bequame plaetse uytkiesen, ende met eenige Borsten een Collegie maken, om een dach ofte twee, ten minsten een ter Weecke na het levendt naeckt te Teyckenen. Want dit een nuttigh en loffelijck ghebruyck heeft, en seer voordeeligh is tot bevorderinge der study; {Collegie verkiesen en tot wat eynde.} het sy dan dat sy dat doen onder het opsicht en onderwijs van een goet Meester, ofte in Collegie onder haer acht of thienen, niet uyt in-sicht van malkanderen door dese by een komste te verleyden, ofte om te rallieren, en den kostelijcken tijdt door te brengen met elkanders Teyckeninghen te beschimpen, maer om d’een den anderen stil en heusselijck op te wecken, en met een neerstigh Exempel voor te gaen; malkanders fouten na de kennis diemen heeft, onder verbeteringh van eens anders Oordeel, beleefdelijck aen te wijsen.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Now we arrive at those things that need to be observed in Drawing after the life. {The Life is abundant.} It is clear that the Life and Nature are abundant and perfect in everything, and therefore the lesser parts of it are more delightful to imitate than the craft work of the best Masters; like the Ancient renowned Painter Eupompus provided this once as Lesson for his disciples, as soon as they were capable to swim without the help of aid [ndr.: literally floaties that help poor swimmers to stay afloat]; which should give us an indication to, as soon as we have obtained the way to imitate the Artful Work of others, to proceed to the natural life itself as well; as it is the most necessary of all. {Stimulus and necessity to follow the life.} Here the curious disciples should encourage each other, choosing the time and occasion of an adequate location, and start a College with some fellows to draw after the living nude, once every other day, at least once a Week. Because this is a useful and praiseworthy custom, and very beneficial for the progress of study; {Choosing a College and for what reason.} they either do this under the supervision of a good Master, or in a College with eight or ten of them, not with the purpose to seduce each other with this gathering, or to cause disturbance and spend the precious time taunting each other, but to quietly and truly stimulate the others and to show a diligent example; to politely point out each other’s faults, with the knowledge that one has, by improving through each other’s judgement.

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

{Lantschap Teykenen ten hoogsten nut en vermakelijck.} Maer eer wy van het leven afscheyden, soo en konnen wy niet wel nalaten, oock kortelijck aen te wijsen, de nuttigheyt van het Teyckenen van Landschappen, Verschieten, Bergen, Duynen, Bosschadien, Struycken, Kruyden, Ruynen, en allerhande Dieren des Velts, als Paerden, Ossen, Koyen, Schapen, Bocken, en watmen dies meer te Landewaert ontmoet; als zijnde voor de Teyckenaers (boven de verlichtinge die het inde verposingh vande ghewoonlijcke Beeldt-Oeffeningh geeft) een vermaeckelijcke Study, en nuttighe uytspanning; daer-en-boven een middel om sich Universeel inde Konst te maken: {Datmen alle Study vande Schilder-Konst moet beminnen.} Want hy en kan voor geen groot Meester ofte kloecke Geest in achtingh wesen, (seght L. Davincy) die slegts in een dinck volmaeckt is; daer zijn weynige sulcke plompe herssens of sy sullen mettet tijdt tot het wel-doen van een saeck konnen geraecken: Invoegen dat een Jongelingh die niet ghelijckelijck alle deelen vande Konst en bemindt, hy sy soo kloeck als hy wil, hy sal nimmer tot een groot universeel Meester werden. Men siet in ’t gemeen van Teyckenaers ofte Schilders die geene genegentheyt en hebben tot het gene de Landschappen betreft, en sy daer toe versocht worden, ofte aenleydingh krijgen die te maecken, of om na ’t leven te gaen Teyckenen, datse haer dickwils laten voorstaen dat die Study te slecht is om haren tijt daer aen te verquisten; en door dese en andere nalatigheyt geschiet het dat soo weynigh haer selven algemeen inde Konst konnen maecken. Maer om dese misslagh te verbeteren, soo isset raetsaem datmen sich des Jaers twee, of drymael te Landewaert begeeft, om na de verscheyden Zaysoenen, de Landschappen, en wat daer ontrent tot voordeel vande Universeele Study kan ghehaelt worden, na ’t leven af te Teyckenen:

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] {Drawing the landscape is very useful and delightful.} But before we part from the life, we cannot omit to also briefly point out the use of Drawing Landscapes, Perspectives, Mountains, Dunes, Shadows in the Forrest, Bushes, Plants, Ruins and all sorts of Animals of the Field, like Horses, Oxen, Cows, Sheep, Goats and what else one runs into in the countryside; this is a pleasant Study and useful relaxation for the Draughtsmen (besides the relief that it provides as the leisure of the usual Figure-Practice); moreover it is a way to make oneself Universal in the Art: {That one should love all Study of the Art of Painting.} ‘Because he cannot be considered a great Master or bright Mind, (says Leonardo da Vinci) who is only perfect at one thing; there are few such firm brains that with time will arrive at doing one thing well: Adding that a Young Man who does not love all parts of the Art equally, he may be as bright as he wishes, but he will never become a great universal Master.’ In general one observes that Draughtsmen and Painters who have inclination for that which concerns the Landscapes, and when they are asked to go draw after the life, or find a reason to make them [ndr.: i.e. landscapes], or to draw after the life, they often boast that this Study is too bad to waste their time on; and because of this neglect, amongst other things, it happens that so few are able to make themselves general in the Art. But to improve on this flaw, it is advisable that one goes twice or three times a year to the countryside, to draw after the life according to the different seasons, the landscapes and all that may be gathered from it to advance the Universal Study:

The citation from Leonardo da Vinci is not included in the English translation and the reflection on how to become a universal master is only partially included. [MO]

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

In die tijt dat eenige Meesters haar in de Mensch kunde verliepen en sommige te kort schoten, hebben sich eenige veel bescheydender aangesteld, {Wat sommige meesters hebben gedaan om de vervalle Menschkunde te XX.} gelijk hunne Tafereelen en printen aanwijsen. Men getuygt van den Florentijnschen Schilder Dello dat hy een van de eerste is geweest onder de moderne, die met een verstandig oordeel de muskelen, volgens de actien en werckingen begonde te vertoonen. Insgelijx werd van den Schilder Rosso verhaald dat hy de Dooden stellswijse ontgroef, en met groote neerstigheyd daar een Anatomie of Menschkunde uyt maakte. Seker die tot de algemeene Lees-oeffening en beschouwing der voorbeelden, beneffens ’t geduurig Teykenen van Academie-beelden, te mets gelegentheyd kan vinden om het dood lichaam van een mensch te sien ontleden, of sulx op een zedige wijse selfs te doen, die heeft de middel in de hand om met opmerking de konstige samenstel van het grootste meesterstuk der schepping wel te doorgronden, en ’t geen hy hier na ’t leven in een doode romp siet, tot de regelen van sijn konst over te brengen.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] In the period when some Masters overestimated themselves in the Anatomy and some failed, some have behaved themselves much more modestly, as their works and prints demonstrate. {What some master have done to XX [ndr: illegible] the decayed Anatomy.} People testify that the Florentine Painter Dello was the first under the modern [ndr: artists], who started to portray the muscles with an intelligent judgement according to the actions and movements. Likewise it was said about the painter Rosso that he systematically exhumed the dead and made an Anatomy out of them with great diligence. Certainly, he who, for the general practice and observation of examples, besides the frequent Drawing of Academy-figures, can also find the opportunity to observe the dissection of the dead body of a man, or do such a thing himself in a decent way, he has the means to penetrate the artful invention of the biggest masterpiece of creation with observation, and to bring that which he sees here after life in a dead corpse into the rules of his art.

DELLO (unidentified)
Modernes (Les)
ROSSO FIORENTINO (Giovanni Battista di Jacopo)

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai
L’ARTISTE → apprentissage

Quotation

So isset boven alle ’t gene geseyd is ook misgetast te meenen datmen alleen door veel na het leven te Teyckenen (en dat even soo als ’t ons voorkomt te volgen) tot de voorgestelde trap der ware Menschkunde kan komen: want na dienmen met onbereyde oogen en zinnen, tot het Leven komende, veel dingen in het leven niet en kan sien, om dat noch door een bysondere voorbereydinge de oogen niet open gedaan zijn, (of soo mense ziet, niet verstaat watse in dat geval daarmense ontwaar werd, voor dienst en werking hebben) soo gebeurd het datmense onkundig en onseker aantast; en dickmaal stilstaande spieren ’t onregt in haar uyterste vermogen, en sterck werckende in een gemeene, of geheel niet werkende stand aansiet en vertoond. […] Waarlijck, L. de Vincy en taste niet geheel mis, als hy seyde dat de Schilders welcke naakte beelden buyten de grondige ervarentheyd der Menschkunde schilderden, niet anders dan de opperste huyd der beelden maakten, maar niets van het Beeld self, nog yets dat aan sijn werckelijcke actien of inwendige geest deelachtig is. Men leeft van seker verstandig meester die van sijn leerlingen niet alleen begeerde dat sy in het ondersoeken der muskelen die souden afteyckenen, en by geschrifte aanteekenen wat Spieren en Pesen sich in yder lit volgens sekere bepaalde actien en bewegingen lieten sien of verscholen of het meeste werk, of niet met allen deeden; {Naukeurige maniere om den aart der muskelen te verstaan.} maar hy begeerde selfs datse ontrent de lichaamtjes der kleyne kinderen, van haar geboorte aan tot hun volle wasdom en van daar tot haar hoogste jaren, door alle trappen des ouderdoms en verandering die in yder lit en in de samenvoegselen valt, souden opschrijven, welcke dicker, welke vetter, en welcke magerder wierden; en met welck een onderscheyd, sy in d’een en d’ander staat en stand te kennen waren; ’t geen waarlijck een groote ervarentheyd heeft te weegh gebracht.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Besides all that has been said it is also a mistake to think that one can only reach the envisioned step of true Anatomy by drawing a lot after life (and imitate it this just like it appears to us): because since one, approaching Life with unprepared eyes and senses, cannot see many things in life, because the eyes have not been opened by a special preparation, (or, if one can see them, will in that case not understand what function and action they have) as such it happens that one ruins them through incapably and uncertainly; and often see and show unmoving muscles in their uttermost power, and forcefully working [muscles, ndr.] in a common, or completely silent posture. […] Truly, Leonardo da Vinci was not completely mistaken, when he said that the painters who painted the naked figures without a profound experience of Anatomy, made nothing but the epidermis of the figures, but nothing of the figure itself, nor something that had to do with his true actions or internal mind. There was a certain wise master who did not only ask from his pupils that they would draw the muscles while they were studying them and note by writings which muscles and tendons showed or hid themselves in each limb with certain actions and movements or which did the most work or not with all; {Precise manner to understand the nature of muscles.} but he even wanted them to write about the little bodies of small children, from their birth until their full maturity and from that moment until their old age, through all the different ages and change that happens in each limb and in their assembly, which one became thicker, which fatter, which leaner; and with which difference they could be seen in one or another state or posture; which has truly instilled a great experience.

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai
L’ARTISTE → apprentissage

Quotation

[...] gelijk dan ook de Genesers en Heel-Konstenaars wel een Getal van twaalf (dosijn-Werkers zijn immers Broddelaars?) Verscheyde Formen van Hoofden hebben aangewesen; die om datse meest alle van ’t algemeen Schoon en wel Geschapen afwijken, hier niet nodig zijn op te halen, dewijl de Schilder Konst de Mismaaktheyd geheel wel missen kan. Daar is in de Generale Klomp of Vorm van het Hoofd soo veel gelegen, dat een Konterfeytsel of Tronie na ’t Leven Geschilderd, niet wel ten uytersten kan gelijken, by aldien’er het Generaal van het geheele Hooft niet wel in waargenomen is, alswe in onse Teykenkunde[ndr: reference to his own work] breeder hebben geleerd.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] …like the Physicians and Surgeons by the dozens (since mass-producers are botchers?) have pointed out different Shapes of Heads; which – as they most of all diverge from the generally Beautiful and Well-made – do not need to be repeated here, while the Art of Painting can do without all Deformity. There are so many elements in the common Lump or Form of the Head, that a Portrait or Face that is Painted after Life, cannot even resemble it a bit, if the General [characteristics] of the whole Head have not been observed in it, as we have elaborately taught in our Teykenkunde [ndr: reference to his own book].

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Wanneer nu een vast Teykenaar de schets deser Tronie-Geslagten eenmaal op sekere wijse sijn geheugenis heeft ingedrukt; {Hoemen sig moet bereyden om Tronien of Konterfeytsels by inbeelding te maken, dat is, uyt de Geest na ’t leven te Schilderen.} En hy vind gelegentheyd om ymand dien hy maar eens gesien heeft, te verbeelden, dat is te Konterfeyten, soo moet hy door een kragtige Inbeelding, alles dat hem van den begeerderden Mensch sijn Swemingh en opsigt, in sijn Gedagten speeld, wel Erinneren, en Levendig te voren brengen; En dat tot aan het Sweemsel van d’een of d’ander Tronie, of Model over brengen; En socken in welke soort of Model, d’algemeene Schets meest met sijn Gedagten over een stemd, en merkelijk gestijfd en geholpen, of tot de gelijkenis van sijn denk-Beeld gebragt werd. Dan moetmen tot de bysondere trek des Voor-Hoofds, Neus en Mond, en Kin overslag maken, en letten in wat Trap van Sweming sijn beschoude Voor-beelden met die van de ingebeelde Sweming de meeste gelijkenis hebben. In welk doen met sekerlijk sal ontwaar werden, datmen de middel in de Hand heeft, om dat volgens een sekeren Regel te doen. Van den Italiaanschen Schilder D. Girlandaio werd aangetekend, dat hy de Tronie-kunde soo vast had, dat hy in ’t Konterfeyten, by Inbeelding noyt en miste een kenbare gelijkenis aan te treffen. In welk doen ook eene Francisco Mossoli hem een Konst-genood verstrekte. Andere Geesten hebben sulx op ’t berigt van andere konnen doen: Sulx datse Konterfeytsels en Tafereelen maakten, van Luyden die al een wijle gestorven waren; en diese noyt met Oogen aanschouwd hadden.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Now when a steady Draughtsman has planted the illustration of these Facial Categories in some way in his memory; (How one should prepare oneself to paint Faces or Portraits after his imagination, that is, from the Mind after Life.} And he will find the opportunity to depict, that is to portray, someone who he has only seen once, as such he has to remember and reproduce in a lively manner, all that comes to his mind about the Expression and Features of the proposed Man, by means of a powerful Imagination; And deliver this to the Expression of some or other Face, or Model; And determine which type or Model of the general illustration coincides best with his Thought, rather stylized and forced, or with the likeness of his mental Image. Then one has to move to the specific feature of the forehead, Nose or Mouth and Chin, and pay attention to which degree of expression the Examples that he has seen have a resemblance with that of the imagined Expression. By doing this one will certainly become aware, that one possesses a means to do this according to a certain Rule. It is written about the Italian Painter Domenico Ghirlandaio that he had mastered the Physiognomy so well, that through Imagination he never missed to notice a clear resemblance, while making a Portrait. In which a certain Francesco Mazzoli [ndr: Parmigianino] also was a fellow craftsman. Other Minds have been able to do it based on the description of others: Such that they made Portraits and Scenes of People who had long been deceased; and whom they had never seen with their own Eyes.

technical note: There is a mistake in the pdf, these are pages 230 and 223 of the pdf. [MO]

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Wy zijn altijd van gedagten geweest, datter tot d’uytdrukking van allerhande gevallige Actien en Hertstogten, uyt welk de beste voort spruyten, geen oeffening den Schilder nutter is; dan met goede opmerking vele dingen na ’t Leven af te schetsen; en voornamelijk die dingen, die hem by toeval, en in stilligheyd hier en daar voor komen;

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] We have always been of the opinion, that for the expression of all sorts of charming Actions and Passions, from which the best spring forth, no practice is more useful to the Painter; than to sketch many thing after Life with good observation; and especially those things, that occur to him by accident and occasionally in silence;

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

En dit zal genoeg zijn, omtrent alle vogelen, inzonderheid alswe de schoone en glanzige verwen van de paauw door ’t penseel leeren na ’t leeven afschilderen.

[translation: BEURS, en préparation, transl. Myra Scholz:] And this should be enough on the subject of all birds, particularly if we learn how to render with the brush the beautiful, shining colors of the peacock, as they appear in life.

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

{Silver.} Het silver heeft geen swaarigheid, ten zy gebruineert hoedaanig het meest geschildert word, als men het aanlegt met swart, omber en ligten oker, met swart diept, en met schulpwit hoogt. De schitteringe tot het oog des zienders na het min of meer ligt, dat ‘er op valt min of meer kragtig zig volgens de wetten der natuir na ’t oogpunt weerstouwene, kan na ’t leeven ligt in kolorijt gevonden worden

[translation: BEURS, en préparation, transl. Myra Scholz:] {Silver} Silver presents no difficulties unless in a burnished state, the way it is usually painted, starting with black, umber, and light ochre, then deepened with black, and heightened with flake white. It is easy to arrive at a color for the sheen that strikes the eye of the viewer—which corresponds to the amount of light that falls on it, and is bounced back more or less intensely to the viewing point, in keeping with the laws of nature.

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Het is aanmerkerswaard, dat in deze Landen, de Teekenkonst teegenwoordig zo weinig betragt word, ja zo gering en onnoodig geoordeeld, als of het maar tydquistinge was, en niet te pyne waard, om eenige moeiten, of studie aan te hangen. Daar ik in teegendeel wel anders heb moeten blokken, om wat te leeren; niet alleen in myn Jonkheid? maar tot het laatste der daagen dat my dit ongeval overgekoomen is, heb ik de weekelyke Kollegien waargenoomen, en Akadeemie Beelden naar ’t Leeven geteekent, behalven noch andere gewoontes dien ik had, van naar de Antyken, Basreleeves, en van gekleede Leeman te teekenen, gelyk dezelve Modellen of teekeningen, onder de Liefhebbers berustende, kunnen uitwijzen. En noch heb ik niet genoeg naar myn zin geweeten, om de naam van Historie-schilder te draagen. Maar wat hoef ik een Voorbeeld van myn zelver op te haalen, bleikt het niet genoeg aan de werken der oude Beroemde meesters, dat zy al haar vleit en zorg aangewend hebben, om in de Teekenkonst uit te munten, als Raphael, Michel Angelo, Karats, en meer anderen; niet alleen in ’t Menschbeeld, maar alles; zo wel Landschap, Architektuur, Konterfytzels, Bloemen, Beesjes, en wat er meer vereyst om Universeel of algemeen te zyn?

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] It is noteworthy, that in these countries the Art of Drawing is so seldom attempted, yes judged to be so worthless and unnecessary, as if it were a waste of time, and not worth the trouble, to dedicate any effort or study to. Although I have had to work very hard, to learn something. Not only in my youth, but until the last day before this accident happened to me, I have followed the weekly classes and drawn academy figures after the life, besides the other habits that I had, of drawing after the Antique, bas-reliefs, and the dressed manikin, as these models or drawings that are in the possession of the amateurs, may show. And still I did not know enough, for my liking, to carry the name of history painter. But why would it be necessary to provide my own example, as if it does not show enough in the works of the old famous masters, that they have applied all their diligence and care to excel in the Art of Drawing, such as Raphael, Michelangelo, Carracci and many others; not only for the human figure, but everything; for landscape, architecture, portraits, flowers, animals and what else is necessary to be universal or general?

term translated by NACH DEM LEBEN

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Nu is het licht af te neemen hoe vermaakelyk het is, in het Teekenen naar ’t Leeven, wanneer men een vaste Omtrek heefd, van een Enkeld of Rond voorwerp, ’t zy Konterfytzels, Naakte Beelden, Kleedinge, ja wat zoude mooge zyn; ’t geen alleen met ophoogen, ons werk verheeven maakt, ’t voorwerp gelyk doet worden, en de Schaduwe ziet voortkomen, zonder daar aan te raaken; als hier en daar des noods zynde, een diepzeltje in de donkerste holligheeden te geeven, de Reflexien daar uit te spaaren indien het zulks vereyscht: en zo de Grond wat te donker mogt zyn; zult gy met u licht, de gemelde Reflektien sagjes aanwyzen. Waar uit men wel kan afneemen, hoe veel vaardiger deeze manier, als d’anderen is: want terwyl den eenen, zyn Beeld op wit papier tykenende vaardig maakt, hebt gy’er dikwils met zulks te doen, twee of meer gedaan. En deeze Teekeninge wel uitgevoerd zynde, zyn zeekerlyk de bekwaamste om naar te Schilderen, en hoeft geen graau geschilderd Modél, ja het Leeven zelfs te wyken, wel te verstaan op de Kouleur na.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Now it is easy to understand how delightful it is, in drawing after the life, when one has a firm contour, of a single or round object, whether portraits, nude figures, drapery, yes whatever it may be; which makes our work elevated by heightening alone, makes the object resemble and show the shadow coming forward, without touching it; if necessary, put a little depth in the darkest hollow parts, save the reflections from it if demanded: and if the ground is a bit too dark; you will point out the aforementioned reflections with your light. From which one can easily understand, how much more adequate than the other this manner is: because although one [ndr: artist] capably makes his figure by drawing on white paper, you will have done two or more in this manner. And if these drawings are executed well, they are surely the most adequate to paint after, and no model painted in gray will have to be inferior to life itself, that is except for the colour.

term translated by NACH DEM LEBEN

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Maar als ik daar na zogt, zo bevond ik de oorzaak te zyn, de sobere kennis dien ik van de voornoemde schoonheid der Antiken had: derhalven dezelve vlytig onderzoekende, waar in die meest geleegen was, zo zag ik het Leeven, met een heel ander Oog als te vooren: en wierd doe magtig, al Teekenende naar het Naakt Modél, hier en daar, eenige verbeetering aan te doen, zonder myn gedagten eenigzints daar aan te hangen, zo te zeggen ongevoelig. Het alderbeste dan myns oordeels, om met voordeel op de Akadeemien te studeeren, is wanneer het Model taamelyk goed, en wel Geproportioneerd zy; zich t’eenemaal daar aan te verbinden, zonder het minste by te doen, of af te laaten; inzonderheid de geenen, die de schoone Bevalligheid van ’t Antik, niet volkoomen bekend is: zich ondertusschen oeffenende naar Playster, Fraaje Printen en Teekeningen, om het zelve te verkrygen, en alzo (zonder veel hoofdbreekens) te gewennen, haar Modéllen te verhelpen; zoekende hier en daar, de Deelen die u Modéllen gelyk zyn, dezelve daar na Korrigeerende: Gelyk een Borst, Dye, Arm, Handen en Voeten. Het welk doende, zo zult gy zeekerlyk de regte Kennisse daar van bekoomen, en het Antik, van ’t Modern kunnen onderscheiden, en uw Modéllen, niet teegenstaande in eenige Deelen gebrekkelyk, gelyk ik gezegt heb beschouwen, niet als het is; maar zo als ’t behoord te weezen, en al Teekenende ongevoelig verhelpen. En op des te beeter te vorderen, in deeze Oeffening naar ’t Leeven, en de naaste weg in te slaan; zo neemt u toevlugt tot de Anathomie:

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] But when I searched for it, I found the sober knowledge that I had about the aforementioned beauty of the ancients to be the reason: therefore investigating eagerly wherein it lay most, I say the life with a very different eye than before: and then became able, while drawing after the nude model, to make some improvements here and there, without putting too much thought in it, insensitive so to say. The very best, to my opinion, to study with benefit at the Academies, is when the model is rather good and well-proportioned; to commit to it at once, without adding the least, or leave out; especially those who are not perfectly familiar with the beautiful grace of the Antique: meanwhile practicing themselves after plaster casts, beautiful prints and drawings, to obtain it, and thus (without much effort) get used to improve their models; searching here and there, the parts that resemble to your models, correcting it accordingly: Such as a breast, thigh, arm, hands and feet. By doing this, you will certainly obtain the right knowledge of it, and be able to distinguish the antique from the modern, and observe your models, notwithstanding they are faulty in some parts, in the manner that I said, not how it is; but how it is supposed to be, and improving it unaffectedly. And to advance even better, in this practice after the life and continue; you rely on the anatomy [ndr: the study of the anatomy]:

term translated by NACH DEM LEBEN

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

In het Teekenen naar ’t Leeven of Naakt Modél, zyn deze voornaame dingen aan te merken: Eerstelyk een bekwaame zitplaats, of afstand van ’t Beeld. Ten tweede, de çentrale linie of eevenwigtigheid, zittende of staande. Ten derde de Deelen die Beweegelyk of werkelyk zyn, waar in de Muskulen zich kragitg vertoonen. Ten vierden, de Slagschaaduwe op ’t Planum of grond, zyn Lengte en Breedte. En ten laatsten den Horizont.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] In drawing after the life or the nude model, the principal things can be remarked: Firstly an adequate place to sit or distance to the figure. Secondly, the central line or balance, sitting or standing. Thirdly, the [ndr: body] parts that are moving or working, in which the muscles show themselves strongly. Fourthly, the cast shadow on the planum [ndr: surface] or ground, its length and breadth. And finally the horizon.

term translated by NACH DEM LEBEN

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Doch voor af is noodig te weeten, dat het naar ’t Leeven Teekenen, tweederly is, ’t een Noodzakelyk, en het ander Toevallig. De Noodzakelyke is, wanneer men een Ordinantie Gekonsipieert heeft, en tot het uitvoeren zelve, het Leeven behoeft. De Toevallige is die, welke men zonder Konzept (waar toe ’t gebruikt zal worden) in de Kollegien Teekent, door d’een of d’ander op gesteld.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Yet beforehand it is necessary to know, that drawing after the life is twofold, one is necessary, the other coincidental. The necessary is, when one has conceived a composition and is in need of the life to execute it. The coincidental is that which one draws without concept (for which it will be used) in the College, positioned by someone.

term translated by NACH DEM LEBEN

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Verders om in het Naakt aan te toonen, wat een goede Kontraste is; en waar uit een welgesteld Beeld in zyne Beweeginge, of Aktie, is voortkomende. Want de Deftigheid, Sierlijkheid, en Bevalligheid van een welgemaakt Lichaam, bestaat in een ordentelyke en werkelyke Schikkinge der Leeden. Als ik mijn gevoelen zeggen zal, zo agt ik het Teikenen naar ’t Leeven van geender waarden, zo dat niet voor af en ging: ja niet meer als de Koloriet zonder Teikenkonst. Want wat baat ons het Leven, al Teikenen wy noch zo lang, als men de macht niet en heeft om een Beeld te kunnen stellen.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Furthermore, to point out in a nude what is a good contrast and from which a well-positioned figure derives his movement, or action. Because the solemnity, elegance and grace of a well-made body consists in an orderly and real positioning of the limbs. If I should say how I feel, I think the drawing after the life is of no value whatsoever, if this does not precede it: yes no more than the colouring without the art of drawing. Because of what use is the life, no matter how long we draw, if one does not have the power to position a figure well.

term translated by NACH DEM LEBEN

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

{De Coloriet moet men alleen in ’t leven zoeken}Zoek daar na de Coloriet, niet uit Spanjolet noch Carlot, maar uit en na het leeven, schilder zo natuurlyk vlees, als ’t u mogelyk is […

[D'après DE LAIRESSE 1787, p.57:] Etudiez ensuite le coloris, nons dans l’Espagnolet ou dans le Caravage, mais dans la nature, & donnez à vos chairs toute la vérité possible […]

In the French edition of 1787, the second artist is wrongfully identified as Caravaggio, instead of Carlotto (Johann Carl Loth).

term translated by NATURE
term translated by NACH DEM LEBEN

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

Om nu den leergierige Konstenaar, een goed begrip van de schoone verdeeling der Leedemaaten te vertoonen, zal ik hier de maat stellen, zo als wy dezelve uit het geraamte van een dooden opgenomen hebbe, wanneer ik voor de Heer Professor Bidlo, alle de teekeningen in zijn vermaard Anatomie-boek, na het leeven, teekende, volgens zijn opstel.

[D'après DE LAIRESSE 1787, p.76:] Afin de donner au jeune artiste une juste idée de la belle proportion des membres, je vais en mettre le rapport sous ses yeux,d’après la mésure que j’en ai faite sur un squélette, conformément aux principes du professeur Bidlo, dans le tems que je dessinois, d’après nature, les figures de son célèbre ouvrage sur l’anatomie.

term translated by /
term translated by NACH DEM LEBEN

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai

Quotation

DEwyl wy genoodzaakt zyn de wonderen der Natuure niet alleenlyk na de maate des menschelyken vernufts te beschouwen, maar ook de gelykenisse derzelve wonderen, die de waereld in haaren schoot vervat, na 't leeven op het allernaauwkeurigste af te maalen; zo zullen wy tegenwoordig tot de opmerkingen van het allerschoonste der dingen treeden [… Is 'er wel iets ter waereld dat men met penceel en verw niet kan nabootsen, 't zy hitte, koude, dag en nacht, aarde, lucht, water, vuur, wind, donderslag […] ja zelfs onzichtbaare dingen, gelyk de klank van een bazuin of hoorn? enz.

[D'après DE LAIRESSE 1787, p. 448-450:] Comme le peintre est non-seulement obligé de connoître les merveilles de la nature ; mais qu’il doit encore pouvoir représenter, avec la plus grande vérité possible tous les objets, il est nécessaire que nous fassions quelques réflexions sur la plus belle production inanimée […]il n’y a rien au monde qu’on ne puisse rendre [NDR : imiter avec un pinceau et la peinture] sur la toile : le jour, la nuit, le froid, la chaleur, la terre, le ciel ou l’air, l’eau, le feu, le vent la foudre […] & même les choses invisibles, tels que le son d’une trompette […]

term translated by /
term translated by NACH DEM LEBEN

Conceptual field(s)

CONCEPTS ESTHETIQUES → nature, imitation et vrai