THEORIE (n. f.)

THEORIA (deu.) · THEORIA (lat.) · THEORIE (deu.) · THÉORIE (fra.) · THEORY (eng.)
TERM USED IN EARLY TRANSLATIONS
/ · THEORIE (deu.) · THÉORIE (fra.) · THEORY (eng.)
BLANC, Jan, « THÉORIE », dans HECK, Michèle-Caroline (éd.), LexArt. Les mots de la peinture (France, Allemagne, Angleterre, Pays-Bas, 1600-1750) [édition anglaise, 2018], Montpellier, Presses Universitaires de la Méditerranée, 2018, p. 447-452.
DE VRIES, Lyckle, How to Create Beauty. De Lairesse on the Theory and Practice of Making Art, Leiden, Primavera press, 2011.

FILTERS

LINKED QUOTATIONS

3 sources
9 quotations

Quotation

Vorder staet het ons hier in dit hooft-deel, oock te letten datmen sich tot de werckelijcke oeffeningh van Schilderen niet licht en moet begeven, voor al eer datmen een goet begrijp der Theoretische kennis soo van Teyckenen, Bouwen, perspectijf en dierghelijcke, verstandelijck besitte. {Datmen eerst de Theorie, en dan de Practijck moet oeffenen.} d’Oude Meesters die na de volmaecktheyt stonden, en plaghten haer voor geen Constenaers uyt te geven, ten ware dat sy haer leersaem gemoet met een algemeene kennis van verscheyde Konsten en wetenschappen die tot de Schilder-konst aenhoorigh zijn, hadden voorbereyt.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Further we should also pay attention in this general part that one will not take the true practice of Painting on in a light manner, before one has a good understanding of the Theoretical knowledge of Drawing, Building, perspective and the likes. {That one should first practice Theory and then Practice.} The Old Masters who aimed at perfection, tended not to call themselves Artists, before they had prepared their inquisitive mind with a general knowledge of different Arts and sciences that are connected to the Art of Painting.

praktijk

Conceptual field(s)

L’ARTISTE → règles et préceptes

Quotation

Tien jaar om het verstand te rypen, en den geest op te wekken, is twee en twintig. Tien jaar om het leeven te onderzoeken en t’ordineeren, is twee en dertig; dan noch tien om uit te munten in ’t algemeen, zo in Theorie als Practyk, maakt zaamen twee en veertig, die nu vyftig, en meer bereiken kan, zyn de jaaren om een doorlugtigen naam, eer en geld te verkrygen. Zo is ’t dat ik de koers gereekent, of liever verdeeld heb, van een braaf Schilder, of Konstenaars leeven. Doch den Heemel beschikt het naar zyn welgevallen, helpt den eenen wat vroeg, en den anderen wat laater, absque ingenio, labor inutilis, dat is, zonder bequaamheid is ’t vergeefs gearbeid. Dierhalven zo leert ons de ervarentheid, dat de alderbeste middelen om in de Teekenkonst te vorderen is, wanneer men jong zynde, een bequaame geest, goed onderwys, en een volstandige naarstigheid heeft: waar van de laatste, de moeielykste dingen, gemakkelijk doet worden.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Ten years to ripen the mind and incite the spirit, makes twenty-two. Ten years to investigate the life and to compose, makes thirty-two; then another ten to excel in general, both in Theory and Practice, makes forty-two, he who can reach fifty, which are the years to obtain an illustrious name, honour and money. This is how I count, or rather divide, the course of the life of a good Painter or Artist. Yet the Heaven determines it to its own desire, helps one [ndr: artist] a bit early, the other somewhat later, absque ingenio, labor inutilis, that is: without aptitude labour is in vain. Therefore the experience teaches us, that the best means to advance in the Art of Drawing is to have an adequate spirit, good instruction and enduring diligence: the latter makes the hardest things easy.

praktijk

term translated by THEORIE
term translated by THÉORIE

Conceptual field(s)

L’ARTISTE → apprentissage
L’ARTISTE → règles et préceptes

Quotation

Laaten wy nu onderzoeken, waarom deeze tweede teekenkonst, zynde t’Antik, volmaakter is als haar Zuster? Voor eerst in de Theorie, of kennis, ten tweede in de praktyk. De eerste is een gemeene kennis, […] Wat deeze schrandere Antik van de Teekenaar noch verder eyscht, is een vaste kennis der proportien, haar legte en breedte: niet alleen Geometraal of platformig, maar rond, en met zyn verkortinge, na de perspektief, met behoorlyke dag en schaaduwe. Verders een goede Kontraste, dat is een ordentelyke teegenstelling der leeden in de voorwerpen, beweegelyk en onbeweegelyk, als Boomen, Bloemen, Beesten, doch voornamentlyk het Menschbeeld. Welker beweeginge gemakkelyk, en na de verscheide hartstogten, veranderlyk en natuurlyk, moeten vertoont worden. de kleederen wel geschikt, de stoffe dik of dun, de plooyen groots of simpel, overeenkomende met de waardigheid der perzoonen. […] En eindelyk een naauwe Expressie of uitdrukkinge, van t’geen schoon en uitgeleezen is.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Let us now investigate, why this second art of drawing, the Antique, is more perfect than her sister. First with regard to the theory, or knowledge, secondly in practice. The first is general knowledge, […] What else this sagacious Antique demands from the draughtsman, is a profound knowledge of the proportions, their length and breadth: not only geometrical or flat, but round and with its foreshortening, following perspective, with proper light and shadow. Furthermore a good contrast, that is an orderly opposition of the members in the objects, moving or still, such as trees, flowers, animals, but foremost the human figure. Whose movement should be shown easily and following the different passions, diversely and naturally. The drapery well-arranged, the fabric thick or thin, the folds large or simple, conform the dignity of the people. […] And finally a careful expression of that which is beautiful or exceptional.

kennis
praktijk

term translated by THEORIE

Conceptual field(s)

L’ARTISTE → règles et préceptes

Quotation

Doch het is niet alleen genoeg, dat men de Theorie, of kennis van deeze dingen weet, maar de Praktyk of Handelinge, moet’er by zyn.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] Yet it does not suffice, that one knows the theory or knowledge of these things, but the practice or handling should be present too.

kennis
praktijk · handeling

term translated by THEORIE

Conceptual field(s)

L’ARTISTE → règles et préceptes

Quotation

Om een Reflexie, met voordeel en welstand te plaatzen, is zo gemakkelyk niet, als veele zich wel inbeelden. Het is niet genoeg dat het Beeld, daar door helder en aangenaam word, daar moeten Beweeg-reedenen van zyn. ’t Is wel waar dat men het genoegzaam gewaar werd, wanneer wy ’t Leeven voor ons hebben, maar men loopt te los over die dingen heen, ziende dezelve gemeenlyk zonder opmerkinge, als of de Reflexien geen Hoofdzaak, in het Teikenen naar ’t Leeven was? Doch indien daar wat meerder agt op gegeeven wierd, zo zou men met ér tyd, door de ervarentheid, zoo een grondige kennis daar van verkrygen, dat ‘er onmogelyk zulke groote misslagen meêer voor den dach zoude komen, als ‘er tot nu toe in de waereld geslopen zyn. Sommige hebben over al Reflektien gemaakt, of het wezen kon of niet. Anderen wederom, hebben het zo veel gemeid als ’t hun mogelyk was. D’een zoekt zijn Beelden met helderheid, en d’ander met bruin goed te maken: niet om dat het zo hoord; maar om dat het met haar zinnelijkheid over een komt. Waarom ik vastelyk geloof, dat ér weinig in de Kollegien met ander inzigt Teikenen, als om Beelden te vergaaren; dat’s te zeggen om de Praktyk, en niet om de Theorie.

[suggested translation, Marije Osnabrugge:] To place a reflection with benefit and harmony, is not as easy as many might imagine. It is not enough that the figure becomes bright and pleasant because of it, there should be reasons for it. It is true that one easily becomes aware, when the life is in front of us, but these things are easily dismissed, as it is generally noticed without observation, as if the reflections are not an important thing in the drawing after the life. Yet if one would pay a bit more attention to it, one would obtain such a profound knowledge of it with time, through experience, that such great mistakes could impossible occur again, as have crept into the world until now. Some have made reflections everywhere, whether it was possible or not. Others have avoided them as much as possible. One attempts to correct his figures with clarity, the other with shadow: not because it is how it should be; but because it coincides with their whims. Which is why I firmly believe that few [ndr: artists who are] are drawing in the Colleges, [ndr: for something else] but to gather figures; that is to say for the practice, not for the theory.

praktijk

term translated by THEORIE

Conceptual field(s)

L’ARTISTE → règles et préceptes

Quotation

[…] der Konst, want deze is een Theorie of kennisse der Geest, en het andere [NDR : handeling] een Praktyk of uitvoering door de hand, hier in bestaande: dat het is een handgreep of lyding des penseels met verwen, door de hand, op een zekere en ordentelyke wyze bestierd, waar door men een ding zonder morssen, wis en vaardig kan maaken en vertoonen.

[D'après DE LAIRESSE, 1787, p. 53:] […] car l’art est une théorie ou une production de l’esprit ; tandis que la manière ne consiste que dans une pratique ou exécution manuelle, laquelle dépend d’une certaine dexterité à bien conduire le pinceau & à disposer les couleurs d’une façon convenable ; de sorte qu’on puisse exécuter ce travail avec facilité & sûreté, sans barbouiller la toile.

kennis
praktijk

term translated by THEORY
term translated by THEORIE

Conceptual field(s)

L’ARTISTE → règles et préceptes

Quotation

Derhalven moeten onze gedachten, terwyl wy ergens aan bezig zyn, geduurig op Theorie speelen, terwyl men ondertusschen zich in de Practyk oeffent; op dat de gewoonte, die, gelyk men zegt, een twede natuur zo wel in het goed als kwaad is, by ons een vasten indruk krygende […]

[D'après DE LAIRESSE 1787, p. 180:] Il faut donc que la pratique soit toujours fondée sur une bonne théorie, afin que l’habitude (qui dans l’homme tient lieu d’une seconde nature), se trouve établie sur des principes certains […]

praktijk

term translated by THEORY
term translated by THEORIE

Conceptual field(s)

L’ARTISTE → règles et préceptes

Quotation

De Faam kan van de Schilderkonst veele wonderen vertellen in haar afweezen: maar de Graveerkunde maakt zich overal tegenwoordig […] Het moet zyn gelyk een klaare spiegel, welke alle de voorwerpen zuiver en onvervalscht vertoont. Wat de oeffening belangt, daar is veel gelegen aan een fraaye handeling, om de dingen, die men snyden of etsen wil, met een goede bevalligheid voort te brengen. Daarom is het boven al noodzaakelyk deze drie dingen voor eerst vast en grondig te kennen, te weeten, de Tekenkonst, de Perspectief of Doorzichtkunde, en ten derden Dag en Schaduwe. Deze drie zyn zekerlyk de voornaamste, en maaken te samen de Theorie of grondkennisse van 't geheele werk.

[D'après DE LAIRESSE 1738, p. 630-631:] Fame can tell the many Wonders of Painting in it’s Absence ; but Engraving makes itself every where present […] His work must be like a clear Looking-glass, which exhibits all Objects true and without Falsity. As to the manual Operation, a fine Handling is a great Step to Grace ; and, in order to it, the Knowledge of three Things is absolutely necessary, to wit, The Art of Drawing, Persspective, and the Doctrine of Light and Shade : These, as Principals, compose the Theory of the Whole Work.

grondkennisse

term translated by THEORY
term translated by THEORIE

Conceptual field(s)

L’ARTISTE → règles et préceptes

Quotation

Want by de Schilders leert men eerst de Theorie, of kennis der proportie, en daar na de practyk van 't coloreeren; waar tegen by veele Plaatsnyders, den goeden niet te na gesproken, eerst de practyk of het Manuaal geleerd word.

[D'après DE LAIRESSE 1738, p. 636:] For Painters first teach the Theory, or Knowledge of Proportion, and then the Practice of Colouring ; whereas many Engravers begin with the Practice or Handling.

kennis
praktijk · manuaal

term translated by THEORY
term translated by THEORIE

Conceptual field(s)

L’ARTISTE → règles et préceptes